STS Fryderyk Chopin bez masztów


STS Fryderyk Chopin – od 1990 do 2010

17 lutego 2011

PZU wypłaci odszkodowanie armatorowi STS Fryderyk Chopin.
Decyzję tę ubezpie­czy­ciel ogło­sił dzisiaj na konfe­ren­cji praso­wej. Wpły­nąć na nią miały ujaw­nio­ne niedaw­no fak­ty, infor­ma­cje i eksper­ty­zy zwią­za­ne z wypadkiem.
„W naszej opinii – powie­dział przedsta­wi­ciel PZU  Tomasz Tarkowski – nowe dane nie przesą­dza­ją spra­wy w spo­sób bezwzględ­ny, ale posta­no­wi­li­śmy ją roz­strzyg­nąć na korzyść ubez­pie­czo­ne­go, zgod­nie z zasa­da­mi obowią­zu­ją­cy­mi w prakty­ce likwi­da­cji szkód ubezpieczeniowych.”
Obie strony opubli­ko­wa­ły wspól­ny komu­ni­kat praso­wy, nie ujaw­ni­ły jed­nak, jaka suma wcho­dzi w grę. Przedsta­wi­ciel arma­to­ra, kanc­lerz EWSPiA  dr Dariusz Czajka zako­mu­ni­ko­wał tyl­ko, że wyso­kość odszko­do­wa­nia jest adek­wat­na do ponie­sio­nych kosz­tów, wlicza­jąc w nie remont i opła­tę za holowanie.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

17 lutego 2011

Opis aktualnego stanu prac na STS Fryde­ryk Chopin przedsta­wił dziś w swo­im blo­gu kpt. Krzysz­tof Baranow­ski, który właś­nie wró­cił z Falmouth.
Grotmaszt jest już odbu­do­wa­ny, w fazie końco­wej są pra­ce nad fok­masz­tem, a stocz­niow­cy rozpo­czy­na­ją rekon­struk­cję buk­szpry­tu.
Nie zachodzi potrze­ba wy­mia­ny rej, gdyż w cza­sie awa­rii nie utra­co­no ani jed­nej. Reje wkrót­ce będą wypias­ko­wa­ne i poma­lo­wa­ne. Przed ich podnie­sie­niem na masz­ty zało­ga sta­ła żaglow­ca uzbroi je takie­lun­kiem i przyszy­je żagle.
Firma Sail Service z Gdań­ska, zgod­nie z obiet­ni­cą złożo­ną przez dyrek­to­ra Tadeu­sza Wojto­wi­cza, napra­wi­ła żag­le nada­ją­ce się do użyt­ku, zaś w miej­sce znisz­czo­nych uszy­ła no­we – wszyst­ko to bezpłatnie.
„Gdy reje będą uzbro­jo­ne i żag­le przyszy­te, a masz­ty na swo­im miej­scu – pisze kpt. Baranow­ski – dźwig będzie brał po kolei każ­dą re­ję, usta­wiał na swo­im miej­scu, bosman przetknie bolec przy bejfucie, na którym reja się obra­ca oraz umo­cu­je tope­nan­ty. I tak dwanaś­cie razy.”
Remont Fryderyka Chopina ma się zakoń­czyć w poło­wie kwietnia.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

10 stycznia 2011

STS Fryde­ryk Chopin wszedł do doku stocz­ni A&P Fal­mouth, gdzie zosta­nie odbu­do­wany buk­szpryt, masz­ty i zało­żo­ny takie­lu­nek sta­ły. Olino­wa­nie rucho­me zosta­nie zało­żo­ne przez zało­gę żag­low­ca. Po przewi­dzia­nym na dwa miesią­ce remon­cie bryg powró­ci do Polski.
„Perpekty­wa rej­su na dru­gą stro­nę Atlan­ty­ku odsu­nę­ła się do jesie­ni, ale za dwa miesią­ce uczest­ni­cy Szko­ły pod Żag­la­mi powró­cą na pok­ład, by choć sym­bo­licz­nie wysu­nąć dziób (dzio­by?) na Atlan­tyk (Made­ra, Kana­ry, Azo­ry) i przypro­wa­dzić żag­lo­wiec do Szcze­ci­na” – pi­sze w swo­im blo­gu kpt. Krzysz­tof Baranowski.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

5 stycznia 2011

Remont STS Fryde­ryk Chopin ma rozpo­cząć się w przysz­łym tygod­niu w Fal­mouth. Taką decy­zję pod­jął arma­tor, Euro­pej­ska Wyż­sza Szko­ła Pra­wa i Admi­ni­stra­cji, który sfinan­su­je napra­wę żagl­owca . Ofer­ta stocz­ni w Fal­mouth prze­wi­du­je wyko­na­nie remon­tu w osiem tygod­ni przy kosz­tach ok. 158 tys. fun­tów (ok. 245 tys. dola­rów, 611 tys. PLN). Arma­tor przewi­du­je, że po remon­cie „gimna­zja­li­ści bę­dą mog­li wró­cić na żag­lo­wiec i konty­nu­o­wać rejs na Karaiby.”
EWSPiA doma­ga się jedno­cześ­nie ponow­ne­go rozpat­rze­nia spra­wy wypła­ty odszko­do­wania, której – jak do­tąd – odma­wia PZU. Pis­mo w tej spra­wie zosta­ło zło­żo­ne 29 grud­nia 2010.
Podsta­wą rosz­czeń są no­we dowo­dy: raport bry­tyj­skiego Met Office (Urząd Mete­o­ro­lo­gii), z któ­rego wyni­ka, że w cza­sie złama­nia masz­tów wiatr był zmien­ny, a je­go pory­wy mog­ły przekra­czać 62 węz­ły (115 km/godz; 11°B), oraz odczyt pręd­koś­ci wiat­ru 56 węz­łów (104 km/godz) zare­jes­tro­wa­ny przez apa­ra­tu­rę pomia­ro­wą obsłu­gi­waną przez Met Office na latar­niow­cu Seven­sto­nes zakotwi­czo­nym 10 mil NE od wysp Scilly. Na ma­pach pogo­do­wych Met Office wi­dać też wyraź­nie, że w miej­scu wypad­ku przebie­ga­ła grani­ca zim­ne­go frontu.
Szczegó­ły odwo­łania poda­je Kontakt24.TVN. Stam­tąd też pocho­dzą przedsta­wio­ne ni­żej ma­py meteo­rologiczne.


= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

31 grudnia 2010

Kpt. Ziemowit Barański i czterech człon­ków sta­łej zało­gi STS Fryde­ryk Chopin spę­dza­li Boże Naro­dze­nie i wi­ta­li Nowy Rok na pokła­dzie żag­low­ca w Fal­mouth. Tuż przed świę­tami odwie­dzi­li ich niespo­dzie­wa­ni goś­cie: prezes The Fal­mouth Tall Ships Asso­cia­tion John Hick, jego oficer łączni­ko­wy – Anne Oliver, która jedno­cześ­nie jest szefo­wą klu­bu wioś­lar­skie­go Nanker­sey Rowing Club z sąsia­du­jącej z Fal­mouth gmi­ny Mylor oraz Penny Phillips z Misji Dla Tych Co Na Morzu (Mission to Seafarers).
Anne Oliver przyby­ła na Chopina od stro­ny mo­rza, wraz z wioś­lar­ską osa­dą ło­dzi Circe. Pozo­sta­li poja­wi­li się na żag­low­cu trady­cyj­nie, od stro­ny lądu: John Hick przy­niósł drzew­ko choin­ko­we, a Penny Phillips – prezen­ty dla załogi.
– Gdybyście mieli jakie­kol­wiek problemy lub trudności – powiedziała Penny – nasza Misja jest od tego, by wam pomóc.
Gdy wioś­la­rze z Nanker­sey Rowing Club zwiedza­li bryg, pierw­szy ofi­cer Chopi­na skorzy­stał z okazji i spró­bo­wał wios­ło­wa­nia na Circe.
Kapitan Barański, dzięku­jąc goś­ciom za wizy­tę, zapowie­dział, że rozda na Gwiazd­kę po­da­run­ki zało­dze jako Świę­ty Miko­łaj – i obiet­ni­cy dotrzymał.
(na podstawie: http://www.nankerseyrowingclub.com/news.html)

John Hick trady­cyj­nie okazu­je gościn­ność pol­skim żeg­la­rzom. Jego nazwis­ko spot­kać moż­na np. wśród gospo­da­rzy organi­zu­ją­cych pobyt na lą­dzie uczest­ni­kom pierw­szej Szko­ły Pod Żag­lami, która pod dowódz­twem kpt. Krzysz­to­fa Baranow­skiego płynę­ła Pogo­rią z Gdyni do Indii i Sri Lanki w ro­ku szkol­nym 1983/84. Pogo­ria cumo­wa­ła w Fal­mouth w dniach 28 wrześ­nia – 3 paź­dzier­ni­ka 1983. Ucznio­wie z jej pokła­du odby­li wów­czas wyciecz­ki do kopal­ni cyny, Aero-Parku, doków porto­wych, Stacji Ratow­nic­twa Mor­skie­go i ogro­du bota­nicz­ne­go, wizy­to­wa­li także lokal­ne liceum i Szko­łę Kade­tów Mor­skich (Fal­mouth and Penryn Sea Cadets). Spon­so­ra­mi wszyst­kich tych wycie­czek i wi­zyt były wła­dze Korn­wa­lii, Royal Corn­wall Yacht Club i osobiś­cie John Hick, które­mu ówczes­na Szko­ła Pod Żag­la­mi podzię­ko­wa­ła dyplo­mem honorowym.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =


30 grudnia 2010

STS Fryde­ryk Chopin wciąż znajdu­je się w por­cie Fal­mouth i nie mo­że go opu­ścić. Został tam zatrzy­ma­ny przez wła­dze angiel­skie jako zabez­pie­cze­nie rosz­czeń finan­so­wych właś­ci­cie­la kut­ra Nova Spero, który przeho­lo­wał Chopina do Fal­mouth po wypad­ku (patrz ni­żej, pod datą 7 grud­nia 2010).

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

17 grudnia 2010

Z licz­nych arty­ku­łów praso­wych komentu­ją­cych decyz­ję ubez­pie­czy­cie­la i sy­tu­ac­ję na ryn­ku ubez­pie­czeń w Pol­sce wybra­li­śmy jeden, autor­stwa Pawła Rożyń­skiego, opubli­ko­wa­ny przez Dzien­nik Gaze­ta Prawna na stro­nie inter­ne­to­wej:

Paweł Rożyński: Departamenty wyłudzania składek

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

14 grudnia 2010

Armator STS Fryde­ryk Chopin, Europej­ska Wyż­sza Szko­ła Pra­wa i Admi­ni­stra­cji, opubli­ko­wał na swo­jej stro­nie nastę­pu­­ce oświad­czenie:

Oświad­cze­nie Arma­to­ra STS Fryde­ryk Chopin.
14.12.2010

W związku z bieżą­cą sytua­cją żaglow­ca Fryde­ryk Chopin i infor­mac­ja­mi, które poja­wi­ły się na stro­nie interne­to­wej Funda­cji Szko­ła Pod Żag­lami i w niektó­rych me­diach, Arma­tor żag­low­ca oświadcza:

1. Arma­tor nie pod­jął żad­nej decy­zji co do miej­sca przepro­wa­dze­nia remon­tu. Przedsta­wio­no nam róż­ne ofer­ty a przy ostatecz­nym wybo­rze będzie­my kiero­wa­li się rachun­kiem ekono­micz­nym i jakoś­cią ofer­ty. Infor­ma­cja, że kieru­je­my się „ofer­tą odro­czo­nej płat­no­ści” jest niepraw­dziwa.

2. Spra­wą priory­te­to­wą jest dla Arma­to­ra zdję­cie ze stat­ku aresz­tu. W tym celu, Kanc­lerz EWSPiA dr Dariusz Czajka uda­je się do Anglii wyne­go­cjo­wać ugo­dę z Arma­to­rem kutra Nova Spiro, który holo­wał Frydery­ka Chopi­na do bezpiecz­ne­go por­tu i rato­wał pol­skie dzie­ci, uczest­ni­ków Szko­ły Pod Żaglami.

3. Bank Powszech­na Kasa Oszczęd­ności Bank Pol­ski S.A. zaofe­ro­wał Armato­ro­wi finan­so­wa­nie remon­tu. Rozmo­wy na ten te­mat trwają.

4. W dalszym cią­gu nego­cju­je­my kon­trakt czar­te­ro­wy i umo­wę sponso­rin­go­wą z Mias­tem Szczecin.

5. W związ­ku z suge­stia­mi pojawia­ją­cy­mi się w niektó­rych mediach, Arma­tor oświad­cza, że PZU S.A. nie złoży­ło nam do tej pory żad­nej ofer­ty. EWSPiA jako Arma­tor żag­low­ca, poza konteks­tem praw­nym, abstra­hu­jąc od tego kto w tym sporze ma rację, jest otwar­ta na wszel­kie propozy­cje, kieru­jąc się przede wszyst­kim ideą i dob­rem żag­low­ca Fryde­ryk Chopin.

Oświadczenie Armatora STS Fryderyk Chopin (PDF).

Dokumenty dotyczą­ce ubez­pie­cze­nia STS Fryde­ryk Chopin.
W związku z bar­dzo nieścis­ły­mi infor­ma­cjami ukazu­ją­cy­mi się w niektó­rych mediach (Gaze­ta Wybor­cza, Burza Pod Żag­lami, 13.12.2010) oraz zgod­nie z obiet­ni­cą złożo­ną braci żeg­lar­skiej publi­ku­je­my doku­men­ty doty­czą­ce ubez­pie­cze­nia żag­low­ca Fryde­ryk Chopin w PZU S.A. oraz odmo­wy wypła­ty odszko­do­wa­nia. Wszyst­kie doku­men­ty do pobra­nia w posta­ci plików pdf.

1. PZU vs STS Fryderyk Chopin ogólne warunki ubezpieczenia (PDF).
2. PZU vs STS Fryderyk Chopin polisa (PDF).
3. PZU vs STS Fryderyk Chopin decyzja (PDF).

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

Powszechny Zakład Ubez­pie­czeń opubli­ko­wał na swo­jej stro­nie oświad­cze­nie dotyczą­ce odmo­wy wypła­ty ubez­pie­cze­nia arma­to­ro­wi STS Fryde­ryk Chopin.

Stano­wi­sko PZU SA w spra­wie ubez­pie­czenia żag­low­ca „Fryde­ryk Chopin”

PZU SA potwier­dza, że na mocy umo­wy zawar­tej pomię­dzy PZU SA a prywat­nym właś­ci­cie­lem żag­low­ca „Fryde­ryk Chopin” – Europej­ską Wyż­szą Szko­łą Prawa i Admi­ni­stra­cji, – statek ten został obję­ty ochro­ną ubez­pie­cze­nio­wą PZU SA. Ubez­pie­cze­nie stat­ku, tak jak każ­da umo­wa ubez­pie­cze­nia, okreś­la zda­rze­nia, które są obję­te ochro­ną ubez­pie­czeniową.

– Z przykrością przyję­li­śmy infor­ma­cję o zdarze­niu, do które­go doszło pod koniec paź­dzier­ni­ka na statku „Fryde­ryk Chopin” – powie­dział Mariusz Sarnow­ski, dyrek­tor Grupy PZU odpowie­dzial­ny za pion klienta korpo­ra­cyj­ne­go oraz czło­nek zarzą­du PZU Życie. – Nasi przedsta­wi­cie­le bezzwłocz­nie i z peł­nym zaanga­żo­wa­niem podję­li czyn­no­ści zwią­z­ane z anali­zą tego wypad­ku. Nieste­ty w wyni­ku tego postę­po­wa­nia, na podsta­wie usta­lo­ne­go sta­nu faktycz­ne­go oraz zebra­ne­go w spra­wie mate­ria­łu dowo­do­we­go musi­my stwier­dzić, iż nie zaszło żad­ne ze zda­rzeń wymie­nio­nych w umo­wie ubez­pie­cze­nia, które byłoby podsta­wą do przy­ję­cia przez PZU odpowie­dzial­no­ści odszko­do­waw­czej. Takie stanowi­sko zmusze­ni byli­śmy przeka­zać Ubezpie­cza­ją­ce­mu – Euro­pej­skiej Wyż­szej Szko­le Pra­wa i Admi­nistracji.

W przypad­ku, gdyby pojawi­ły się dodat­ko­we istot­ne dowo­dy, infor­ma­cje lub okolicz­no­ści – w szczegól­no­ści uzyska­ne w wyni­ku postę­po­wa­nia przepro­wa­dzo­ne­go przez Izbę Mor­ską w Szcze­cinie – PZU SA niezwłocz­nie powró­ci do ana­li­zy niniej­szej sprawy.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

8 grudnia 2010 (środa)

Przedstawiciel Europej­skiej Wyż­szej Szko­ły Prawa i Admi­ni­stra­cji (EWSPiA) w Warsza­wie, arma­tora STS Fryde­ryk Chopin spotkał się z władza­mi Szczecina.

Miasto chce zawrzeć z uczel­nią trzylet­nią umo­wę, w ramach któ­rej w rej­sach na żag­low­cu pły­wa­łaby szcze­ciń­ska mło­dzież, ponad­to na jed­nym z żag­li Chopi­na umiesz­czo­ne byłoby god­ło Szczecina.

– Nie może­my przeka­zać pienię­dzy na remont żag­low­ca, ale prowa­dzi­my nego­cja­cje , które mogą pomóc Chopi­nowi, a mias­tu umoż­li­wią korzy­sta­nie z żag­low­ca oraz promo­cję miasta – powie­dział Piotr Krzystek, prezy­dent Szcze­cina wybra­ny ponow­nie na to stano­wi­sko 5 grud­nia 2010.

Przedpła­ta za rej­sy czar­te­ro­we, które mia­łyby się rozpo­cząć już w czerw­cu 2011, mo­że pomóc arma­to­ro­wi w opła­ce­niu kosz­tów holo­wa­nia i remon­tu. Strony nego­cju­ją wyso­kość kwo­ty i szcze­gó­ły umo­wy o dal­szej współpracy.

Podczas kam­pa­nii w wybo­rach samorządowych VI kaden­cji (listo­pad/gru­dzień 2010), ubiega­ją­cy się o reelek­cję na stano­wi­sko prezy­den­ta Szcze­cina Piotr Krzystek zrezyg­no­wał z uży­cia częś­ci bill­boar­dów, przeka­zu­jąc zaosz­czę­dzo­ne fun­du­sze na kon­to fun­da­cji „Szko­ła pod Żag­la­mi Krzysz­to­fa Baranow­skiego”. Krzystek zwró­cił się rów­nież z ape­lem do in­nych kandy­da­tów na prezy­den­ta miasta, by w taki sam spo­sób wspar­li Szko­łę Pod Żag­la­mi i żag­lo­wiec, dla któ­rego Szcze­cin jest por­tem macie­rzystym.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

7 grudnia 2010 (wtorek)

STS Fryde­ryk Chopin nie może opuś­cić Fal­mouth. Został zatrzy­ma­ny w ra­mach porę­cze­nia mająt­ko­we­go dla właś­ci­cie­li kutra Nova Spero, któ­ry doho­lo­wa­ł uszko­dzo­ny bryg do wybrze­ży brytyj­skich. Uchyle­nie „aresz­tu” nastą­pi w momen­cie uregu­lo­wa­nia żąda­nej przez holu­ją­ce­go należ­no­ści, albo po wszczę­ciu oficjal­nych roko­wań o wyso­kość roszcze­nia. Według infor­ma­cji z niepo­twier­dzo­nych źródeł, sumą żąda­ną jest 300 000 USD, zaś arma­tor żag­low­ca pro­po­nu­je 40 000 GBP (ok. 63 tys. dola­rów). Jeśli stro­ny nie uło­żą się polu­bow­nie, kwes­tię rozstrzyg­nie sąd. Armato­rem Chopi­na jest Euro­pej­ska Wyż­sza Szko­ła Pra­wa i Admi­ni­stra­cji z Warszawy.

Trudności zaczę­ły się, gdy Pol­ski Zak­ład Ubez­pie­czeń – fir­ma ubezpie­cza­ją­ca żag­lo­wiec – odmó­wił wypła­ty odszko­do­wa­nia. EWSPA, zasko­czo­na decy­zją ubezpie­czy­cie­la, nie jest przygo­to­wa­na na wyasyg­no­wa­nie kwo­ty idą­cej w setki tysię­cy dola­rów w tak krót­kim termi­nie. Pisem­na moty­wa­cja ubez­pie­czy­ciel­a jest wciąż nieznana.

Reprezen­tu­ją­cy arma­to­ra dr Dariusz Czajka, kanclerz EWSPA, twier­dzi, że umo­wa ubez­pie­cze­nia zawie­ra­ła punkty dotyczą­ce zarów­no napra­wy jak i ewen­tu­al­ne­go holo­wa­nia żag­low­ca. Wg Czajki PZU przyję­ło złą wykład­nię praw­ną angiel­skie­go termi­nu heavy weather: zamiast „warun­ki sztor­mo­we” przetłu­ma­czy­ło to jako „nadzwy­czaj­ne warun­ki pogo­do­we” i stwier­dzi­ło, że tych poli­sa nie obej­mowała.

Podczas konfe­ren­cji praso­wej Dariusz Czajka mówił, że zatrzy­ma­nie Chopina nie jest dla arma­to­ra zasko­cze­niem i że – nieza­leż­nie od wyni­ku proce­su z PZU – należ­ność za holo­wa­nie i re­mont zosta­nie uregu­lo­wa­na. Wg Czajki warian­tem optymi­stycz­nym jest zakoń­cze­nie remon­tu Chopi­na w cią­gu trzech miesię­cy, jed­nak może się to prze­ciąg­nąć i do czerwca.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

30 listopada 2010 (wtorek)

Wiadomość podana przez kpt. Krzysz­to­fa Baranow­skiego na stronach interne­to­wych jest niepo­ko­ją­ca, jeśli nie alarmu­jąca.


„30.11 godz.1700. Przygoto­wy­wa­liś­my gruntow­ny plan remon­tu, bo Funda­cja chcia­ła wspo­móc ubezpie­czy­cie­la i włas­nymi siła­mi odbudo­wać takielu­nek.

Tymcza­sem ubezpie­czy­ciel, któ­rym jest PZU, odmó­wił w ogó­le płace­nia za remont.

Fryde­ryk Chopin od 20 lat jest ubezpie­czo­ny w PZU do wysoko­ści warto­ści stat­ku. Nie znam uzasad­nie­nia, prócz tego, że na ogół ubezpie­czy­ciel nie lubi wypła­cać odszko­do­wań, nato­miast bar­dzo chęt­nie pobie­ra skład­ki z tytu­łu polisy.

Łatwo jednak przewi­dzieć konsekwen­cje – Fryde­ryk Chopin pój­dzie na żyletki!”

(http://www.szkolapodzaglami.org.pl/)


„Armator Chopina poinfor­mo­wał mnie, że PZU odma­wia płace­nia za remont żaglow­ca, któ­ry przez ostat­nie 20 lat był w PZU ubezpie­czony.

To prawda, że nikt z dotych­cza­so­wych arma­to­rów nie wyma­gał jakichkol­wiek odszko­do­wań. Wręcz przeciw­nie – nagrywa­łem kie­dyś rekla­mów­kę telewi­zyj­ną dla PZU, za którą nie wzią­łem ani gro­sza – tak bar­dzo cieszy­łem się, że mam dobre­go ubezpie­czy­ciela.

A teraz, dwadzieś­cia lat póź­niej, mimo że nie jestem armato­rem, zapropo­no­wa­łem zmniej­sze­nie obcią­żeń dla ubezpie­czy­cie­la i w ramach Funda­cji odtwo­rze­nie całe­go takielun­ku gratis. Już raz to zrobi­li­śmy z kapita­nem Ziemowi­tem i wtedy też było za darmo.”

(http://www.krzysztofbaranowski.pl/blog.php)

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

19 listopada 2010 (piątek)

„Kapitan Ziemo­wit Barań­ski przygo­to­wał szczegó­ło­wy zes­taw drob­ne­go sprzę­tu potrzeb­ne­go do uzbro­je­nia nowe­go takie­lun­ku. Jest to 140 ściąga­czy, 100 szak­li i 180 kieli­chów stano­wią­cych zakoń­cze­nia lin stalo­wych podtrzy­mu­ją­cych maszt.”
(http://www.szkolapodzaglami.org.pl/)

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

18 listopada 2010 (czwartek)

Armator STS Fryde­ryk Chopin otrzy­mał pierw­sze koszto­ry­sy napra­wy. Przesła­ły je: Szczeciń­ska Stocz­nia Remon­to­wa Gryfia SA i stocz­nia Y.B.M. Ltd (Yacht Buil­ding Mana­ge­ment) z Gdań­ska.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

17 listopada 2010 (środa)

Gratiso­wą dosta­wę lin, potrzeb­nych przy remon­cie STS Fryde­ryk Chopin zaofe­ro­wał zak­ład produk­cyj­ny Splot s.c. z Gliwic, produ­cent lin, sznu­rów i ni­ci.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

12 listopada 2010 (piątek)

Uczen­nice i ucznio­wie Szko­ły Pod Żag­lami powró­ci­li autoka­rem do Pol­ski.

Organi­za­to­rzy Szko­ły Pod Żag­lami zorga­ni­zo­wa­li konfe­re­ncję praso­wą na tar­gach „Boatshow” w Pozna­niu, gdzie mie­li swoje stoisko ofero­wa­ne gratis przez dyrek­cję tar­gów.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

8 listopada 2010 (poniedziałek)

„Młodzież z pokładu Chopi­na wró­ci do Polski” donio­sła dziś ra­no Pol­ska Agen­cja Praso­wa. PAP powo­łu­je się na wypo­wiedź Krzysz­to­fa Baranow­skiego, który obec­nie przeby­wa w Polsce i spot­kał się z rodzi­ca­mi uczen­nic i ucz­niów Szko­ły Pod Żaglami.

Remont Fryde­ryka Chopi­na bę­dzie trwał nie kró­cej niż mie­siąc. Jeś­li zapad­nie decy­zja, że odbę­dzie się w stocz­ni pol­skiej, doli­czyć trze­ba czas żeg­lu­gi z Fal­mouth na Bał­tyk: w przypad­ku pozba­wio­ne­go masz­tów żag­low­ca w sezo­nie jesien­nych sztor­mów może to być i kil­ka tygod­ni. Tymcza­sem rzeczo­znaw­ca PRS, któ­ry nie wi­dzi przesz­kód, by wy­dać Chopino­wi zezwo­le­nie na ewen­tu­al­ny rejs do Pol­ski, wyklu­czył obec­ność mło­dzie­ży na pokła­dzie w tej podróży.

„Dlate­go roz­sąd­niej jest zab­rać bryka­ją­ce na lą­dzie dzie­ci i wró­cić z nimi do macie­rzy­stych szkół, a kie­dy żaglo­wiec zosta­nie napra­wio­ny, przy­wieźć je z powro­tem do Anglii” – wyjaś­nia kpt. Baranow­ski na stro­nie Szko­ły Pod Żaglami.

Ter­min powro­tu uczen­nic i ucz­niów Szko­ły Pod Żag­la­mi jest na razie nieokreś­lo­ny. Arma­tor opła­cił im hotel w Penzance do 9 listo­pada.

Remont w Anglii leży w intere­sie arma­to­ra, gdyż w tym przypad­ku STS Fryde­ryk Chopin mógł­by dot­rzeć jesz­cze w tym sezo­nie na Kara­iby, gdzie po 20 stycz­nia 2011 (przewi­dy­wa­ny ter­min zakoń­cze­nia Szko­ły Pod Żag­lami) czeka­ją na nie­go pasa­że­rowie.

„Arma­tor wyra­ża zgo­dę i chęć wyko­rzy­sta­nia zało­gi mło­dzie­żo­wej na dopro­wa­dze­nie stat­ku na Kara­iby, mi­mo, że wykro­czy to po­za plano­wa­ny czas. Kosz­ty tego przedłu­że­nia bę­dą jed­nak obcią­żały Fun­da­cję” – poda­je stro­na tej orga­nizacji.

Jednocześnie „Fun­da­cja Szko­ła Pod Żag­lami Krzysz­tofa Baranow­skiego” ogło­si­ła na­bór kandy­da­tów na rok szkol­ny 2011/2012. Zasa­dy są te sa­me, co w poprzed­nich edyc­jach Szko­ły: całorocz­na pra­ca opiekuń­cza – kon­kurs świa­dectw i spraw­ności – bezpłat­ny rejs Szko­ły dla 36 najlep­szych + bezpłat­ne rej­sy pocie­sze­nia dla pozo­sta­łych. Zgo­dę na wyczar­te­ro­wa­nie Fun­da­cji żag­low­ca w ro­ku przysz­łym wyra­ził arma­tor STS Fryde­ryk Chopin.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

7 listopada 2010 (niedziela)

STS Fryde­ryk Chopin, pod dowódz­twem kpt. Ziemo­wi­ta Barań­skiego, wpły­nął póź­nym popołud­niem do suche­go doku stocz­ni Pen­dennis Ship Yard Ltd w Fal­mouth. Tam dopie­ro, z pomo­cą dźwi­gów brzego­wych, bę­dzie moż­na zdjąć połama­ne masz­ty i zwisa­ją­ce z nich reje.

Pobyt w doku umoż­li­wi też dokład­niej­szą wyce­nę strat i kosz­tów napra­wy oraz ponow­ne oglę­dzi­ny dna, tym razem przez rzeczo­znaw­ców firm ubez­pie­cze­nio­wych i Pol­skiego Reje­stru Stat­ków – towa­rzy­stwa klasy­fi­ka­cyj­nego z upraw­nie­nia­mi m.in. do wyda­wa­nia certy­fi­ka­tów bezpie­czeń­stwa stat­kom wszyst­kich ban­der UE.

Wtedy dopie­ro podję­ta zosta­nie decy­zja o miejs­cu remon­tu żag­low­ca. Ewen­tu­al­ne przepro­wa­dze­nie STS Fryde­ryk Chopin bez masz­tów i żag­li do stocz­ni pol­skiej bę­dzie też uzależ­nio­ne od otrzy­ma­nia zgo­dy inspek­to­rów PRS na samo­dziel­ną jedno­ra­zo­wą pod­róż bry­gu do Polski.

W Szko­le Pod Żag­lami prowa­dzo­ne są regu­lar­ne zaję­cia, połą­czo­ne z wyciecz­ka­mi, któ­re prog­ram przewi­du­je w każ­dym por­cie. Pierw­sze dwa dni 36 uczen­nic i ucz­niów spędzi­ło w hote­lu w Fal­mouth, opła­co­nym przez pol­skie MSZ. Teraz spon­so­rem poby­tu jest arma­tor żag­low­ca, którego repre­zen­tuje dr Dariusz Czajka, a mło­dzież miesz­ka w Pen­zance. Darmo­wy trans­port zorga­ni­zo­wał p. Stefan Kas­przyk z Lon­dy­nu. Arma­tor opła­cił ho­tel do 9 listo­pa­da – do tego cza­su powin­ny się wyjaś­nić wszyst­kie kwes­tie związa­ne z dal­szym przebie­giem tej edy­cji Szko­ły Pod Żaglami.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =


3 listopada

0700 GMT – „Ucznio­wie Szko­ły Pod Żag­lami pozo­sta­ną przy STS Fryde­ryk Chopin do cza­su ukoń­cze­nia napra­wy. Nau­ka bę­dzie się odby­wać zgod­nie z pla­nem, równo­legl­e z praca­mi napraw­czymi.” Taki komu­ni­kat poda­li na kon­fe­ren­cji praso­wej kapi­tan, arma­tor i organi­za­tor rejsu.

Wciąż nie są zna­ne kosz­ty remon­tu, jego wyko­naw­ca i czas trwa­nia. Decy­zje o dal­szych lo­sach rej­su podję­te zosta­ną dopie­ro po rozstrzyg­nię­ciu tych kwestii.

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

2 listopada

Zało­ga żag­lowca koń­czy pra­ce przy usuwa­niu resz­tek takie­lun­ku i frag­men­tów masz­tów; pływa­jący dźwig porto­wy pod­no­si z wo­dy bukszpryt.

STS Fryde­ryk Chopin, pod dowódz­twem kpt. Krzysz­to­fa Baranow­skiego, wpły­wa do por­tu Falmouth. W tym cza­sie kpt. Ziemo­wit Barań­ski dopeł­nia na lądzie formal­ności zwią­zane z wypad­kiem.

Na pokła­dzie żag­low­ca pracu­je rzeczo­znawca PZU.

Załoga młodzie­żo­wa przeby­wa na lądzie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

1 listopada

ok. 0900 GMT – STS Fryde­ryk Chopin, przeho­lo­wa­ny do zato­ki Falmouth, cumu­je do boi u ujścia rze­ki Fal, 1 Mm od portu.

W porcie na zało­gę Frydery­ka Chopina oczekują – oprócz brytyj­skich służb medycz­nych – pol­scy leka­rze-psycho­lo­dzy, pracow­ni­cy konsu­latu RP, koman­dor Szko­ły Pod Żag­lami Krzysz­tof Bara­now­ski, dr Dariusz Czajka – kanc­lerz EWSPA, rzeczo­znaw­ca PZU oraz brytyj­scy i pol­scy dzien­ni­ka­rze.

Po tych z załogi, którzy zech­cą wró­cić do Polski, ma przy­być autokar.

ok. 1100 GMT – zało­ga szkol­na zosta­je przewie­zio­na na ląd. Uczen­nice i ucznio­wie są w dobrym nastro­ju. Wszys­cy, z który­mi rozma­wia­li zgroma­dze­ni na nabrze­żu dzien­ni­ka­rze, mó­wią, że chcą konty­nu­o­wać rejs po napra­wie żag­lowca.

„Sam wypa­dek nie był dla nas aż tak prze­ra­ża­jący – powiedziała dzien­nika­rzo­wi BBC uczen­ni­ca Natalia Gałda – gdyż po awarii pierw­sze­go masz­tu tylko doro­śli mog­li wycho­dzić na dek. Dla nas, pod pokła­dem, wszyst­ko działo się nor­mal­nie.”

„Cała załoga jest zdro­wa, nikt nie został ran­ny. Jesteśmy w dob­rym nastro­ju i ma­my nadzie­ję konty­nu­ować rejs – mówi­ła Małgo­rza­ta Michałkie­wicz, asys­tent drugie­go ofi­cera w rozmo­wie z repor­te­rem Sky News. – Oczywiś­cie, utra­ta masz­tów była szo­kiem, ale ma­my dobre­go kapi­ta­na. Dzięki niemu nie było pani­ki. Podej­mo­wał właś­ciwe decy­zje i mieli­śmy do niego peł­ne zaufa­nie. Najwię­ksze wraże­nie zrobi­ło na mnie to, w ja­ki spo­sób zosta­ła przepro­wa­dzo­na akcja ratun­ko­wa: mieli­śmy zapew­nio­ną pomoc już pół­tora godzi­ny po wypadku.”

ok. 1200 GMT – na pokła­dzie rozpo­czy­na pracę rzeczo­znawca. Ekipa Pol­skie­go Klubu Płetwo­nur­ków „Waleń” z Londy­nu spraw­dza część podwod­ną kad­łu­ba.

ok. 1700 GMT – do pracy przy żag­lowcu przystę­puje dźwig porto­wy, by wydo­być z wody reszt­ki takie­lun­ku. Po tej opera­cji STS Fryde­ryk Chopin będzie mógł wejść do por­tu o włas­nych siłach.


Źródła zdjęć: BBC, Sky News i Newlyn Harbour.co.UK



30 października 2010

Łódź ratownicza z wyspy St. Mary’s spędziła 20 godzin na morzu w akcji ratunkowej
pozbawionego masztów polskiego żaglowca…więcej…

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

30 października  2010

O natychmias­tową po­moc popro­sił przez radio kapi­tan szkolne­go żag­low­ca Fryderyk Chopin 29 października 2010 o godz. 0703 GMT. Wg infor­ma­cji poda­nej przez brytyj­ską Mariti­me and Coast­guard Agency, kapi­tan zamel­dował, że jednos­tka straciła w sztor­mie fokmaszt i zachodzi poważna oba­wa, iż to samo sta­nie się z dru­gim masztem. Jedno­cześ­nie przeka­zał, że nikt z załogi nie odniósł obrażeń. Fryderyk Chopin znajdował się wówczas 100 mil SW od wysp Scilly. Na pomoc pospie­szy­ły trzy­ statki: drobnico­wiec, traw­ler i konte­ne­ro­wiec (MSC Narissa), zaś Royal Navy postawiła w stan gotowości heli­kop­ter. Akcję ratun­ko­wą koordy­nuje brytyj­ski Coast­guard w Falmouth, który wysłał na po­moc swój ku­ter ratowniczy.­

Doniesienia agencyjne z późniejszych godzin informują, że bryg stracił rów­nież drugi maszt, a sztorm w tym rejo­nie, o sile 9°B, pod­niósł wyso­ką falę. Jednos­tka zosta­nie odho­lo­wa­na prawdopodobnie do Plymouth, istnieje bowiem niebezpieczeństwo, że w przypad­ku uży­cia silni­ka włas­nego, reszt­ki oli­no­wa­nia mo­gą zablo­kowac śrubę i ster. Hol podany został z trawlera Nova Spirro (armator: Newlyn Fishing). Z uwagi na stan morza podróż na holu potrwać może do trzech dni

STS Fryderyk Chopin pły­nie w rejsie Szko­ły pod Żag­la­mi pod dowódz­twem kpt. Ziemo­wi­ta Barań­skie­go. Na pokła­dzie znaj­du­je się 47 osób, w tym 36 uczen­nic i ucz­niów dru­giej kla­sy gimna­zjaln­ej.

Premier RP Donald Tusk, przeby­wają­cy obec­nie w Brukse­li na szczy­cie Wspól­no­ty Euro­pej­skiej, rozma­wiał o wypadku z premie­rem brytyjskim Davi­dem Came­ro­nem i otrzy­mał od niego zapew­nie­nie, że stro­na brytyj­ska zrobi wszystko, by akcja ratun­ko­wa zosta­ła zakoń­czo­na pomyślnie. „Nie widzimy w tej chwili powodów do poważ­niej­szych obaw – powie­dział pre­mier Tusk – gdyż z rela­cji kapi­ta­na wyni­ka, że nikt z zało­gi nie zos­tał poszko­do­wa­ny, nie zacho­dzi koniecz­ność ewaku­acji, a sytuac­ja jest pod kon­trolą.”

Ministerstwo Spraw Zagra­nicz­nych RP uruchomiło infolinię dla ro­dzin zało­gi żag­low­ca, przeby­wa­ją­cej na pokła­dzie statku:

Centrala w Warszawie – 22 523 94 48

Wydział Konsularny Ambasady RP w Londynie

00 44 207 291 39 14 – czynny do godz. 20:00

00 44 793 959 42 78 – czynny całą dobę

Rzecznik MSZ, Paweł Bosacki poinfor­mo­wał, że wy­dział konsu­lar­ny amba­sady pol­skiej w Falmouth zare­zer­wo­wał ho­tel dla zało­gi Fryderyka Chopina i w razie potrze­by skie­ruje do por­tu pol­skich psycho­lo­gów. Zapew­nio­ny zosta­nie także trans­port auto­ka­ro­wy do Polski, „cho­ciaż niewy­klu­czo­ne, że znisz­cze­nia oka­żą się ma­łe i zało­ga bę­dzie konty­nu­ować podróż na Kara­iby” – powie­dział Paweł Bosacki na kon­fe­ren­cji prasowej.­­­

Żaglowiec jest holowany przez statek rybacki w stronę angielskiego portu Falmouth.

 



Calendar

« September 2018 »
Mo Tu We Th Fr Sa Su
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

LATO

 

– Ładnie dzisiaj… chociaż nie bardzo… No, jednak… Słowem, nie brzydko, a to najważniejsze… Tak. Nie pada deszcz, nie ma też śniegu.
– To byłoby dziwne, jest przecież lato.
– Proszę mi wybaczyć, właśnie to chciałem powiedzieć… chociaż dowie się pani, że można się wszystkiego spodziewać.
– Zapewne.
– Na tym świecie, proszę pani, niczego nie możemy być pewni.

 

* * *

Pyszne lato, paw olbrzymi,
stojący za parku kratą,
roztoczywszy wachlarz ogona,
który się czernią i fioletem dymi,
spogląda wkoło oczyma płowymi,
wzruszając złotą i błękitną rzęsą.
I z błyszczącego łona
wydaje krzepkie krzyki,
aż drży łopuchów zieleniste mięso,
trzęsą się wielkie serca rumbarbaru
i jaskry, które wywracają płatki
z miłości skwaru,
i rozśpiewane, więdnące storczyki.


O, siądź na moim oknie, przecudowne lato,
niech wtulę mocno głowę w twoje ciepłe pióra
korzennej woni,
na wietrze drżące — —
niech żółte słońce
gorącą ręką oczy mi przesłoni,
niech się z rozkoszy ma dusza wygina
jak poskręcany wąs dzikiego wina. —

 

= = = = = = =

Lato – jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego, na półkuli północnej najcieplejsza… bla-bla-bla.

Ponieważ to – było nie było – kalendarz, więc zbiór cytatów i silva rerum z cyklu „Znacie? Znamy! No to posłuchajcie!”, nie od rzeczy będzie po raz kolejny „palnąć koncept z kalendarza”, czyli polecieć stereotypem. Ale miłym, bo któż z pokoleń pamiętających rok 1960 nie śpiewał:

Lato, lato, lato czeka,
Razem z latem czeka rzeka,
Razem z rzeką czeka las,
A tam ciągle nie ma nas .

Już za parę dni, za dni parę
Weźmiesz plecak swój i gitarę.
Pożegnania kilka słów, Pitagoras – bądźże zdrów ,
Do widzenia wam „canto, cantare”!

Dla tych, którzy nie pamiętają: to fragment piosenki z filmu Szatan z siódmej klasy – tego oryginalnego, z roku 1960, w reżyserii Marii Kaniew­skiej, w którym debiutowała na ekranie studentka polonistyki Pola Raksa (poróżniła nas, za jej Poli Raksy twarz każdy by się zabić dał – śpiewa od 1982 roku Grzegorz  Markowski z Perfectu tekstem Bogdana Olewicza). Co dodaję, bo jest też wersja tego filmu z roku 2006, której autorów wymieniać, przez grzeczność, nie będę.
Przez tę samą grzeczność (choć z innych pobudek) dodam, że tekst piosenki napisał Ludwik Jerzy Kern, muzykę – Witold Krzemieński, a wersję oryginalną zaśpiewała Halina Kunicka z Orkiestrą Taneczną PR pod dyrekcją Edwarda Czernego. Szacunek!

==========================

Lato astronomiczne rozpoczyna się od przesilenia letniego i kończy z równonocą jesienną.

Przesilenie letnie Słońca (solstycjum) na półkuli północnej wypada w dniu, kiedy Słońce góruje w zenicie na szerokości zwrotnika Raka.
Kąt padania promieni słonecznych (w południe) w dniu przesilenia letniego w centrum Warszawy – leżącym na północnym równoleżniku 52°13’ – wynosi 61°14’. Podczas przesilenia dzień jest najdłuższy (a noc najkrótsza) w roku.

Równonoc (ekwinokcjum) to dzień, w którym Słońce góruje w zenicie nad równikiem; zdarza się dwa razy w roku: jako początek wiosny (równonoc marcowa – wiosenna) i koniec lata (równonoc wrześniowa – jesienna). Podczas równonocy długość dnia równa jest długości nocy. W dniach równonocy Słońce wschodzi dokładnie na wschodzie, a zachodzi na zachodzie. Łatwo wtedy można obliczyć szerokość geograficzną miejsca obserwacji: wystarczy zmierzyć w stopniach wysokość górującego Słońca i odjąć tę wartość od 90º.
W centrum Warszawy (52°13’ szerokości geograficznej północnej) dokładny pomiar powinien wykazać właśnie 52°13’.

W pierwszym ćwierćwieczu XXI w. lato na półkuli północnej zaczyna się 21 czerwca (jedynym wyjątkiem jest rok 2024: 20 czerwca, ale 69 minut przed północą!) i trwa do równonocy jesiennej, czyli do 22 lub 23 września
(2018 – 23 IX).

Podczas lata astronomicznego dzień jest dłuższy od nocy, jednak z każdą dobą dnia ubywa, a nocy przybywa. Słońce wschodzi coraz później i góruje na coraz mniejszych wysokościach nad horyzontem.
Za miesiące letnie na półkuli północnej uznaje się czerwiec, lipiec i sierpień.
Dla półkuli południowej wszystkie opisane daty i zjawiska są przesunięte o pół roku: tam miesiące letnie to grudzień, styczeń i luty.

 

Lato klimatyczne to ten okres roku, w którym średnie dobowe temperatury powietrza przekraczają 15°C. Pomiędzy latem klimatycznym i sąsiednimi klimatycznymi porami roku nie ma etapów przejściowych, w przeciwieństwie do zimy poprzedzanej przedzimiem i następującym po niej przedwiośniem.

 

Rzeczownik „lato” w liczbie pojedynczej dawniej (a dziś w gwarach) znaczył „rok”.

Mąż z królem Bolesławem poszedł na Kijowiany
Lato za latem bieży, nie masz go z bojowiska

pisał Mickiewicz (w jakim utworze – wiadomo).
W języku ogólnopolskim przetrwał w tym znaczeniu do dziś: w liczbie mnogiej rzeczownika „rok”, jako jego forma supletywna. A i w gwarach ma się jak najlepiej: latoś znaczy tyle co ‘w tym roku’, a latosi – ‘tegoroczny’.

 

W terminologii kościelnej istnieje termin „miłościwe lato” oznaczający Rok Jubileuszowy lub Rok Święty (Annum Sanctum), połączony z odpustem, którego jednym z warunków jest odwiedzenie określonych kościołów: niegdyś tylko w Rzymie, dziś – na całym świecie.
Po raz pierwszy obchodzono go w roku 1300 za papieża Bonifacego VIII. Pierwotnie miał się powtarzać co 100 lat, ale zaraz Klemens IV skrócił ten okres o połowę, a Paweł II do 25 lat.
Do tego dochodzą „okazje specjalne”, np. Pius XI ogłosił rok 1933 Świętym dla przypomnienia 1900. rocznicy śmierci Chrystusa, a Benedykt XVI za Annum Sanctum uznał rok 2008, w drugie tysiąclecie od narodzin św. Pawła.

 

Latem, od V w., Kościół wschodnio-chrześcijański obchodził koimesis (gr. Κοίμησις, zaśnięcie) Najświętszej Maryi Panny w przeświadczeniu, że Maryja nie umarła jak zwykły człowiek, lecz została zabrana do Nieba.
W chrześcijaństwie zachodnim, kiedy w VII w. to święto zostało przyjęte w Rzymie, termin „zaśnięcie” został zastąpiony przez „wniebowzięcie”.
W Kościele katolickim, w roku 1950, Pius XII, ogłosił dogmat, stwierdzający, że Maryja, po zakończeniu ziemskiego życia, mocą Bożą została z ciałem i duszą wzięta do wiecznej chwały.

Cerkiew prawosławna obchodzi święto Zaśnięcie Bogurodzicy 15 sierpnia (28 sierpnia według kalendarza gregoriańskiego).

Protestanci przeciwstawiają się dogmatowi o wniebowzięciu, podając jako argument brak jakiejkolwiek wzmianki na ten temat w Biblii.

W Polsce dzień święta Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (15 sierpnia) jest wolny od pracy. Tego samego dnia obchodzone jest Święto Wojska Polskiego (przywrócone w 1992).

Święto Wniebowzięcia nazywane jest Świętem Matki Boskiej Zielnej, ponieważ w czasie obrzędów błogosławi się wiązanki ziół i kwiatów.
Według wiary ludowej pobłogosławiony bukiet nabiera cudownych, leczniczych właściwości. Wierni, wracając z kościoła, zostawiali go wśród upraw, gdzie miał przynieść szczęście w zbiorach. Po kilku dniach bukiet zabierany był do domu: najpierw obnoszono go po izbach, a później przechowywano w eksponowanym miejscu, które dawało pewność, że jego moc będzie działała.

 

W językach słowiańskich i bałtosłowiańskich
lato to:

białoruskiлетa [lieta]
bośniackiljeto
bułgarskiлято [liato]
chorwackiljeto
czeskiléto
kaszubskilato
litewskivasara
łużycki (dolny)lěśe
łużycki (górny)lěćo
łotewskivasara
macedońskiлетo [lieto]
rosyjski
летo [lieto]

serbskiлетo [lieto]
słowackileto
słoweńskipoletje
ukraińskiліто [lito]
żmudzkivasara

 

Przysłowia związane z latem:

Co się w lecie zarobi,
tym się w zimie żyje.

Co w lecie nogami,
to w zimie rękami.

Dobra nowina:
będzie lato, poszła zima.

Idą za szczęściem
iáko iáskołki zá látem.

Jak w zimie piecze,
to w lecie ciecze.

Kto latem pracuje,
zimą głodu nie poczuje.

Kto latem w chłodzie,
ten w zimie o głodzie.

Kto w lecie nie zbiera,
w zimie przymiera.

Kto w lecie próżnuje,
w zimie nędzę czuje.

Latem zbiera baba grzyby,
a chłop w niedzielę
idzie z wędą na ryby.

Lecie mi go nie chłódź,
zimo mi go nie grzej.
[o człowieku, któremu dogodzić trudno, i tak mu źle i tak niedobrze]

Lepsze jedno lato niż dwie zimy.

Mnima káżdy iż wiecznie
Iuż ták ma być láto
.

[Rej, Wizerunk własny żywota człowieka poczciwego, 1558]

Na to jak na lato.
[wyrażenie oznaczające wielką ochotę, skwapliwą zgodę]

O, co bym ja dała za to,
gdyby zawsze było lato.

To pewna nowina:
bywszy lato, będzie zima.

Trzebá się rozmyśláć ná to
Iż nie iutro będzie láto.
[Rej, Zwierciadło, 1568]

W lecie bez roboty,
w zimie bez butów.

Za lata zbieraj na zimę.

 

Przysłowie na
Matkę Boską Szkaplerzną
(16 VII)

Wraz z Szkaplerzną Matką
na zagon, czeladko!

 

Przysłowia na
Wniebowzięcie N.M.P.
(15 VIII)

Do Marji Wniebowstąpienia
miej w stodole połowę mienia.

Gdy w pogodę do nieba Maria wstępuje,
wino Węgrom obfite jesień obiecuje.

Marji Wniebowstąpienie
czyni reszty zboża plenie.

Na Wniebowzięcie
pokończone żęcie.

Pogoda na Wniebowzięcie,
ciężkie ziarno wnet po sprzęcie

W Wniebowzięcie Panny Marji
słońce jasne,
będzie wino godnie kwaśne.

 

Większość przysłów za:
Adalberg, Samuel. Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich.
Warszawa : Druk Emila Skiwskiego, 1889-1894.

Cytaty na wstępie:
Ionesco, Eugène. Lekcja (La Leçon). (1950) Tłum. Jan Błoński.

Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria. „Pyszne lato”. Niebieskie migdały (1922)

SIERPIEŃ – ósmy miesiąc roku (wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego), ma 31 dni.

Według Aleksandra Brücknera (1856-1939; chyba już zapamiętaliście, że był to filolog, slawista, historyk literatury i kultury polskiej, znawca staropolszczyzny) nazwa pochodzi od sierpa żniwnego, tak samo jak w czeskim (srpen), ukraińskim (серпень) i chorwackim (srpanj ‛lipiec’).
A Samuel Bogumił Linde napisał w swoim Słowniku (1812): „sierpień od sierpa rzeczon, bowiem tego miesiąca iuż wszelkie zboża sierpa a źniwa potrzebują”.

 

W Rzymie, przed 46 p.n.e., miesiąc odpowiadający czasowo naszemu sierpniowi był szósty w kalendarzu i nazywał się Sextilis (jeśli ktoś myśli, że to znaczy to, na co wygląda, to nie wnoszę sprzeciwu: już/jeszcze mamy demokrację i każdemu wolno kojarzyć, co z czym chce).

W 46 p.n.e. Juliusz Cezar zarządził reformę kalendarza, wg której pierwszym miesiącem roku stał się Ianuarius (styczeń) zamiast marca (Martius).

Mimo że już nie szósty a ósmy, Sextilis utrzymał swą nazwę do 8 roku p.n.e., kiedy to – jak twierdzi Swetoniusz (De Vita Caesarum; Divus Augustus, 31.2) – wybrał go na „swój” miesiąc Oktawian August (Octavianus Divi Filius Augustus), pierwszy władca Imperium Rzymskiego (panował od 27 p.n.e. do 14 n.e.).
Nazwa miała upamiętniać zwycięstwa Oktawiana w Egipcie, zamienionym w 30 r p.n.e. w prowincję rzymską.
Ceną tego była m.in. samobójcza śmierć Marka Antoniusza (wcześniej uciekł z pola bitwy pod Akcjum, więc nie żałuję), Kleopatry (której żałuję, bo to nie była aż tak zła kobieta) i śmierć 17-letniego Cezariona (syn Kleopatry i Juliusza Cezara), uduszonego na specjalny rozkaz Oktawiana, któremu pewien filozof-doradca powiedział „Nie jest dobrze, gdy na świecie jest zbyt wielu Cezarów” (no, słów brak!).
Egipt, jak widać, nie zawsze był krainą bajek, a wszystkie te zgony miały miejsce w sierpniu – miesiącu Oktawiana!

Historię piszą zwycięzcy. Dziś większość języków europejskich nazywa ósmy miesiąc roku właśnie wariantami słowa zapożyczonego z łaciny: Augustus. Nawet Grecy używają Αύγουστος, choć mają piękne nazwy historyczne: delficki βουκάτιος (Boukatios), lacedemoński Καρνεῖος (Karneios), delijski Μεταγειτνιών (Metageitnion), beocki Ἱπποδρόμιος (Ippodromios) czy cypryjski Ἔσθιος (Esthios). Ale cóż – wiadomo: na wyspie Cypr mówią, że myszy jedzą żelazo.

 

1 sierpnia – święto państwowe w Polsce: Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego.

 

2 sierpnia – w Polsce: Dzień Pamięci o Porajmos – Zagładzie Romów i Sinti dokonanej przez III Rzeszę Niemiecką i zaplanowanej na szczeblu państwowym.

Hitlerowskie Niemcy za jedną z podstaw swej ideologii przyjęły czystość rasową i supremację ludu ger­mań­skiego – najczystszej gałęzi rasy aryjskiej.
Jak było z Żydami i żydami – wiadomo: obcy rasowo Semici (co ciekawe, przedstawiciele rasy panów z Arabami jakoś się dogadywali) zostali uznani za podludzi, pasożytów i element niepożądany.
„Naukowy rasizm” (notabene wymyślony nie przez Niemców) nie mógł sobie jednak poradzić z prostym faktem, że w Europie jedynymi bezpośrednimi potomkami Ariów byli właśnie Cyganie. Do tego koczowniczy tryb życia Romów utrudniał ich kontrolę przez państwo totalitarne, stąd w III Rzeszy zostali oni uznani za „element aspołeczny”.
Oba te czynniki, podczas rozpatrywania Zigeunerfrage („kwestii cygańskiej” – jak to eufemistycznie określił reżim), zdecydowały o „eliminacji” czyli wydaniu wyroku śmierci na cały naród usankcjonowanego przez system prawny państwa. Za Rzeszą poszły kraje wasalne, m.in. Rumunia, Chorwacja, Słowacja, Węgry. W przypadkach jednostkowych nazywa się to „morderstwo sądowe”. Wobec zbiorowości jest to ludobójstwo.
Nie ma dokładnych danych dotyczących tej zbrodni. Ocenia się, że w podbitej lub zdominowanej przez nazizm Europie, z liczącej ok. miliona osób populacji Romów, zginęło od 200 do 500 tysięcy ludzi, a prof. Zbigniew Brzeziński uważa, że liczba ofiar Porajmosu sięga 800 tysięcy (Out of Control: Global Turmoil on the Eve of the Twenty-First Century. New York, NY : Simon & Schuster, 1994).

Romowie nie mieli swego Szymona Wiesenthala ani państwa, które by się za nimi ujęło. Nie mieli swego Pabla Picassa, który uświadomiłby światu, że dokonano na nich ludobójstwa.  O Holokauście czy o zbrodni popełnionej na mieście Guernica świat wie prawie wszystko. O Porajmosie – mimo odosobnionych zadośćuczynień – niewiele, prawie nic.
Odpowiedzmy sami sobie: co wiem o nim ja?

 

15 sierpnia
kościelne święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (w Polsce – dzień wolny od pracy) – patrz wyżej w okienku LATO.

święto Wojska Polskiego, obchodzone w rocznicę zwycięskiej bitwy warszawskiej w 1920, stoczonej w czasie wojny polsko-sowieckiej (1919-1921).

 

 

Trzeci weekend sierpnia – Międzynarodowy Weekend Latarni Morskiej i Latarniowca (International Lighthouse and Lightship Weekend) – święto zainicjowane w 1997 r. przez dwóch Szkotów dla upamiętnienia pierwszej ustawy o latarniach morskich, uchwalonej przez Kongres USA w 1789 roku.
Święto obchodzone jest na całym świecie głównie przez radioamatorów, którzy w ten weekend muszą nadawać (i odbierać) z najbliższej latarni morskiej. Jednym z celów święta jest ochrona i renowacja zabytkowych latarni morskich i latarniowców. Zajrzyjcie na: https://illw.net/index.php
Rekordowy był rok 2014: radioamatorzy z 56 krajów zajęli 544 latarnie.
W tym (2018) roku ILLW trwa 48 godzin: od 0001 GMT 18 sierpnia do 2400 GMT 19 sierpnia.
W roku ubiegłym krótkofalarze z 47 krajów nadawali podczas Latarniowego Weekendu z 453 latarni morskich. Wśród nich było tylko trzech nadawców z Polski. Co na to SP-5 ATV MM?

 

 

23 sierpnia 1989

2 miliony obywateli krajów bałtyckich utworzyło żywy łańcuch mający ponad 600 km długości, łączący Litwę, Łotwę i Estonię (wówczas pod okupacją sowiecką, jako republiki ZSRS).
Było to w 50. rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, którego tajny protokół oddawał pół Polski Hitlerowi a drugie pół i państwa bałtyckie – Stalinowi.

w 2008 Parlament Europejski ustanowił w tym dniu Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu.

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Handlu Niewolnikami i jego Zniesieniu, ustanowiony w 1998 przez ONZ w rocznicę wybuchu powstania niewolników na Santo Domingo (dziś Haiti). Od 1803 roku w tłumieniu powstania wzięły udział – przykro mówić – oddziały polskie z Legionów Dąbrowskiego wysłane tam przez Napoleona. Na szczęście dla Haitańczyków (i naszej reputacji) przegrały, a wojska Pierwszego Konsula musiały ewakuować się z wyspy.
1 stycznia 1804 Haiti uzyskało niepodległość jako drugie niezawisłe państwo po zachodniej stronie Atlantyku, chociaż to, co się tam działo później, to osobna (i koszmarna) historia.

 

 

30-31 sierpnia 1980 (oraz: 3 i 11 września) – cztery komitety strajkowe (w Szczecinie, Gdańsku, Jastrzębiu-Zdroju i Dąbrowie Górniczej) podpisują porozumienia z rządem PRL. Kończy to okres zwany „wydarzenia sierpnia 1980”. Na podstawie jednego tych porozumień zarejestrowano w listopadzie 1980 NSZZ Solidarność.

 

 

Znaki Zodiaku w sierpniu:

Lew (♌) – do 22 sierpnia.
Panna (♍) – od 23 sierpnia.

Samochwalstwo Lwów (i Lwic) zdemaskowane zostało w poprzednim odcinku.
A Panny? Czyżby były dużo lepsze?
Oficjalnie – oczywiście, przecież inaczej nikt by horoskopów nie czytywał, ani (tym bardziej) nie kupował. A jednak:

…bardziej osobiste wiązanie się z ludźmi urodzonymi pod tym znakiem to rzecz beznadziejna, bo Panna – zarówno rodzaju męskiego, jak i żeńskiego – jako partner (we wszystkich aspektach) wykazuje wdzięk słonia i pomysłowość królika. Dzieci ze związku Panny z jakimkolwiek innym znakiem kończą na ogół w klinikach dla nerwicowców.

Nawet Wiki, zazwyczaj bardzo układna, podaje że Pannom przypisywana jest „refleksyjność" (a nie jest to bezmyślność?), „podatność na poglądy innych osób” („mądrość ludowa nazywa takiego „kurek na kościele”, czyli „skąd wiatr powieje…”), nadmierna wrażliwość, mała odporność na krytykę i „nadmiernie zamartwianie się o perfekcyjność”.
Zwłaszcza to ostatnie, choć ładnie opakowane w słowa, budzi grozę – przypomnijcie sobie film Sypiając z wrogiem (Sleeping with the Enemy, 1991) z Julią Roberts: tak poukładać ręczniki w szafie mógł tylko osobnik spod znaku Panny.
Truizmem będzie dodanie, że w zodiakalnej układance rządzą Bliźnięta.

 

Kwiaty sierpnia:

mieczyk (Gladiolus L.) – piękny i magiczny. Daje się go zwłaszcza osobom obchodzącym 40-tą rocznicę (w tradycji francuskiej to rocznica szmaragdowa; w anglosaskiej – rubinowa) ślubu, lub czegokolwiek.

mak (Papaver somniferum L.) – symbol pokoju, snu i śmierci. Nie będzie żadnych detali na temat tego, co się robi z makówek, makowego soku i nasion, bo raz – wszyscy wiedzą, dwa – po co nam te kłopoty gdyby co. Wystarczy wspomnieć, że znajoma tłumaczyła się gęsto amerykańskim celnikom, iż mak, który wiezie z Polski, wykorzysta tylko do produkcji makowca. Nie wwiozła – zabrali. Z czego wynika, że makowiec – groźna rzecz. Strach się bać!

 

Kamienie sierpnia:

perydot – jeśli o takim nie słyszeliście, to może Wam coś wyjaśni informacja, że jest to szlachetna odmiana oliwinów. Też nic? Mnie też nic.
Więc: wikipedia. Jak zawsze swojska, bo wyjaśnia, że perydot nazywano szmaragdem ubogich i że noszono go, by uspokoić nerwy, pozbyć się złości, depresji oraz na dobry humor. Mądrzej się nie zrobiło, ale trochę weselej, prawda?

sardoniks – czyli rodzaj onyksu, który z kolei, podobnie jak heliotrop czy karneol, jest odmianą chalcedonu. Tu już cieplej, bo właśnie w chalcedonie rzeźbione są najcenniejsze antyczne gemmy: kamee i intaglia.
Jeśli jesteście w Polsce, możecie zobaczyć bizantyjską gemmę z heliotropu w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, albo gemmę Gordiana III z karneolu (są tylko dwa takie medaliony na świecie, drugi jest w British Museum) w Międzyrzeczu (woj. lubuskie) – na ogół pokazują tam tylko kopię, bo nie mają pieniędzy na stałych strażników; a nie lepiej gemmę sprzedać i strażników zatrudnić? Nie byłoby czego pilnować (więc skuteczność stuprocentowa), ale ludzie by sobie trochę zarobili.
Sardoniks to odmiana onyksu z warstwami o dominujących odcieniach czerwieni, klejnot ten zdobi piątą warstwę fundamentu pod murem Miasta Świętego – Jeruzalem. Tak twierdzi św. Jan w Apokalipsie (21:20) i chyba najbezpieczniej to przyjąć na wiarę.

 

Z sierpniem – tak naprawdę – nie wiadomo, jak jest.
Niby porządny, bo jeszcze wakacyjny (plus), ale wakacje kończący (minus).
Niby długi, bo 31 dni (plus), ale ci, co na etacie, pracują więcej za te same pieniądze (minus).
Niby ciepły, bo lato (plus), ale pod koniec w rowie się nie prześpisz (minus).
Niby się ładnie nazywa po polsku (plus), ale sierp zbyt dobrze (od 1917) się nam nie kojarzy (minus).
Niby się ładnie nazywa po polsku (plus), ale jego łacińska i zlatynizowana nazwa to krańcowy przykład oportunizmu wobec władzy (minus).
Niby miesiąc Cudu nad Wisłą (plus), ale gdy się głębiej zastanowić, czemu tę wygraną bitwę nazwano „cudem”, to… (minus).
Sierpień 2014 zapunktował specjalnie: miał 5 piątków, 5 sobót i 5 niedziel (plus, bo pracy mniej). Ale niewiele z tego wynika, bo poprzedni taki miesiąc był w roku 1191, a następny będzie w 2837 – podobno, bo komu by się chciało sprawdzać…
Tak więc w 2014 minusy mogły nie przesłaniać nam plusów, ale w inne lata? Lepiej nie myśleć…

 

Imieniny w sierpniu są ciekawe:

  • Dorota (7 VIII) – bo tak miała na imię żona Kochanowskiego, który pisał do niej:

Nieprzepłacona Doroto,
Co między pieniędzmi złoto,
co miesiąc między gwiazdami,
Toś ty jest między dziewkami!
[…]
Szyja pełna, okazała,
Piersi jawne, ręka biała.
[…]
A kiedy cię pocałuję,
Trzy dni w gębie cukier czuję!

Pisze dziś kto tak o żonie?

  • Romuald i Roman (9 VIII) – bo kto nie wie, czy to jest pytanie czy hasło, to wie niewiele o polskich zespołach kultowych;
  • Jacek (17 VII) – bo tak ma na imię przyjaciel, z którym chodziłem do jednej klasy od pierwszej podstawowej do matury i przyjaźnię się przez całe życie; a chociaż dwa lata temu odpłynął do Hilo, odbieram go w czasie teraźniejszym, bo nie umiem inaczej;
  • Maria (15 VIII) – bo Maria; piękne imię i piękny dzień; mimo, że tego samego dnia obchodzi imieniny Napoleon;
  • Męcimir (21 VIII) – bo już chyba nikt nie nosi tego imienia i na mirnym polu semantycznym pozostał tylko Kazimierz.

Wszystkiego najlepszego!

 

Urodziny w sierpniu – tu jest kłopot, bo uważam, że Damy mogą obchodzić maksymalnie 20-te urodziny, a dalej mają tylko imieniny (nawet kilka razy w roku). Tak więc sierpniowe imprezy urodzinowe (Dżentelmeni) i imieninowe (Damy) urządzają:

•   10-go – Dama niezwykła, która nie tylko wie, co to jest bartyzana, kroksztyn, loksodroma i funkcja przesunięta o wektor długości, ale też docenia znaczenie zapałek i to, że muszą one leżeć zawsze na swoim miejscu, co rokuje jak najlepiej rejsom przez Nią prowadzonym i tym, w których bierze udział;

•   11-go – kapitan i pilot (latający, nie portowy) zwany Krzysztofem Młodszym, jedyny kapitan żaglowców pochodzący z Piotrkowa Trybunalskiego; jeśli nie wiecie, o kim mowa, to zobaczcie, kto dostał wyróżnienie w konkursie Rejs Roku za kapitanowanie Pogorią ze SzPŻ-2016 i kto jest współredaktorem strony www.ZeglujmyRazem.com

•   13-go – pewna Dama, do której żywię ogromną atencję, a jeszcze bardziej jestem wdzięczny za… (już ona wie za co);

•   26-go – inna Dama, pochodząca z Kuby, bardzo mądra, o innych przymiotach nie wspominając.

¡Damas y Caballeros!
Najserdeczniejsze życzenia!

 

 

Śluby i wesela w sierpniu:
no cóż, skoro ktoś musi…
Filozof powiedział kiedyś, że czy zrobisz tak, czy tak – i tak będziesz żałować (myśli mądrych ludzi wiecznie żywe).
A jedna z osób mi znajomych akurat się rozwodzi…

 

W językach słowiańskich i bałtosłowiańskich
ósmy miesiąc roku to:

białoruskiжнівень [żniwień]
bośniackiaugust
bułgarskiавгуст [avgust]
chorwackikolovoz
czeskisrpen
kaszubskizélnik (też: zelan, august, sërpiń)
litewskirugpjūtis
łatgalskilabeibys (też: augusta)
łotewskilabeibys
łużycki (dolny)jacmjeński (też: awgust)
łużycki (górny)žnjenc
macedońskiaвгуст [avgust] lub жетвар [żetvar]
rosyjskiaвгуст [avgust]
serbskiaвгуст [avgust]
słowackiaugust
słoweńskiavgust
ukraińskicерпень [serpień]
żmudzkirogpjūtis

 

Przysłowia związane z sierpniem:

Czego sierpień nie uwarzy,
wrzesień tego nie upiecze.

Kiedy sierpień następuje
resztki zboża koszą,
albo sierpem dożynają
i przepiórki płoszą.

Lekarstwo często nie służy
w sierpniu, jeśliś zdrów i duży;
nie skąp sobie, nie cierp głodu,
wypij spory kufel miodu.

Od głodnych cierpień –
najlepsze lekarstwo sierpień

Sierpień pogodny
winom przygodny.

Sierpień,
ten spoczynku nie chce dać,
bo każe orać i siać.

W sierpień sierpuj,
z prac nie cierpuj.

W sierpniu,
gdy zagrzmi strony północnymi
ryb klęska
i co czołga się po ziemi.

W sierpniu mgły na górach
– mroźne Gody
mgły w dolinach
– dla pogody.

W sierpniu przewodzi sierp,
mitręgi nie cierp.

W sierpniu wszelki zbytek
nie idzie w pożytek.

Z sierpem w ręku witać sierpień:
wieleć uciech, wiele cierpień.

Zima nie przynosi pożytku,
ale bez niej nic nie zbiera Sierpień.

 

Przysłowia na
św. Dominika
(4 VIII)

Na świętego Dominika
zboże z pola do gumn zmyka.

Na święty Dominik
kopy z pola myk, myk.

Gdy ciepło na Dominika,
ostra zima nas dotyka.

 

Przysłowia na
św.
Kajetana (7 VIII)

Św. Kajetanie, strzeż od deszczu zboża zebranie.
Św. Kajetanie, strzeż od deszczu sprzątanie.

 

Przysłowia na
św.
Wawrzyńca (10 VIII)

Gdy na Wawrzyńca orzechy obrodzą,
to w zimie mrozy dogodzą.

Gdy na Wawrzyńca słota trzyma,
do Gromnic lekka zima.

Wawrzyniec pokazuje,
jaka jesień następuje.

Przez przyczynę Wawrzyńca męczennika
chroń Boże pszczółki od szkodnika.
[na południu Polski św. Wawrzyniec uważany jest za patrona pszczelarzy, dlatego w dniu jego święta święci się miód odmawiając przy tym tę modlitwę]

 

Przysłowia na
św. Rocha
(16 VIII)

Na św. Roch
w stodole groch.

Od św. Rocha
na polu socha
[czyli zaczynają się jesienne orki]

 

Przysłowia na
św. Jacka
(17 VIII)

Z jaką pogodą Jacek przybywa,
taka jesień bywa.

Jeśli na Jacka nie panuje plucha,
to pewnie zima będzie sucha.

Na świętego Jacka
najecie się placka.

Na święty Jacek
z nowej pszenicy placek.

O, święty Jacku z pierogami!
Święty Jacku z pierogami, zmiłuj się nad nami!
[To nie żart! Poszukajcie historii św. Jacka Odrowąża, a przekonacie się sami!]

 

Przysłowia na
św.
Bartłomieja (24 VIII)

Od Bartłomieja
lepsza w stodole nadzieja.

Po Bartłomieju
jedz kluski na oleju.

Na święty Bartłomiej
śmiało żyto siej.

Przyszedł św. Bartłomiej –
żytko na zimę siej.

Jak Bartłomiej nie zasieje,
nie pokropi św. Idzi (1.IX),
 to się żyta w polu nie uwidzi.

Bartłomiej zwiastuje,
jaka jesień następuje.

Bartłomieja cały wrzesień
naśladuje i z nim jesień.

 

Przysłowia na
św.
Augustyna (28 VIII)

Na św. Augustyna
orka dobrze się poczyna.

 

Większość przysłów (i po części pisownia) za:
Adalberg, Samuel. Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich. Warszawa : Druk Emila Skiwskiego, 1889-1894.

Kod literowy

A – Alpha
B – Bravo
C – Charlie
D – Delta
E – Echo
F – Foxtrot
G – Golf
H – Hotel
I – India
J – Juliet
K – Kilo
L – Lima
M – Mike
N – November
O – Oscar
P – Papa
Q – Quebec
R – Romeo
S – Sierra
T – Tango
U – Uniform
V – Victor
W – Whiskey
X – X-ray
Y – Yankee
Z – Zulu

===================

P – Papa
O – Oscar
G – Golf
O – Oscar
R – Romeo
I – India
A – Alpha